Cahier Brusselse wegwijzer in welzijn en zorg

Cahier Brusselse Wegwijzer in welzijn en zorg / Ars Collaborandi, 2021.
Poster panorama Brusselse diensten zorg en welzijn / Ars Collaborandi, 2021.

"Dit cahier wil een wegwijzer zijn om het Brusselse institutionele kluwen voor de sectoren zorg en welzijn te ontwarren. Meer dan een wegwijzer is het niet. Wie op het terrein een concrete vraag heeft zal in dit cahier niet het volledige antwoord vinden. Het is wel een hulpmiddel om die zoektocht doelgericht aan te vatten en het welzijns- en zorglandschap beter te begrijpen. Enkele inspirerende voorbeelden zijn een illustratie van samenwerkingsfederalisme op het terrein.
Voor de samenstelling van dit cahier deed het Kenniscentrum WWZ een beroep op de partners van Ars Collaborandi, met redactieleden uit de drie Brusselse gemeenschappen. Het is meteen een uitnodiging om met z’n allen, over de institutionele grenzen heen, constructief samen te werken voor een betere zorg en welzijn in Brussel. Ars Collaborandi bestaat uit:
-Kenniscentrum WWZ
-Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad
-Huis voor Gezondheid
-Brusano
-Centrum voor Maatschappelijke Documentatie en Coördinatie "

Een ethische handreikingvoor sociale professionals: (niet alleen) in crisissituaties

Een ethische handreikingvoor sociale professionals: (niet alleen) in crisissituaties / Ed de Jonge, Nadja Jungmann, Mariël Kanne, Anne-Ruth van Leeuwen. Hogeschool Utrecht, 2021.

"Naar aanleiding van de covid-19 pandemie in 2020 en de impact daarvan op het sociaal domein hebben de lectoraten Schulden en Incasso en Innovatieve Maatschappelijke Dienstverlening samen gewerkt aan een project voor het ontwikkelen van een ethische handreiking voor sociale professionals in tijden van crisis. In het project is samen met sociaal professionals geïnventariseerd welke verschillende ethische uitdagingen voorkomen in het sociaal domein en welke behoeften aan ethisch houvast er bij hen waren ontstaan gedurende de covid-19 pandemie. Daartoe hebben we een ideaaltypisch onderscheid in een vijftal vormen van ethisch houvast geïntroduceerd: inhoudelijk, reflectief, communicatief, procedureel en procesmatig. Deze opzet leidde tot meer inzicht in de ethische behoeften, op meerdere niveaus: individueel, organisatorisch en maatschappelijk. Dit heeft geresulteerd in een ethische handreiking voor sociale professionals in crisissituaties. Deze handreiking blijkt veel breder toepasbaar te zijn dan enkel voor sociale professionals en enkel voor crisissituaties. De handreiking kan ook worden gebruikt voor verticaal overleg binnen organisaties, voor afstemming over de grenzen van organisaties heen en ook in meer alledaagse situaties die niet kunnen worden gekarakteriseerd als een crisis."

Expeditie Sociale Technologie

Gids Expeditie Sociale Technologie: een inventarisatie van de mogelijkheden om technologie in te zetten in het sociaal werk / Christa Nieuwboer, Ines Schell-Kiehl & Kees van Dam. Avans Hogeschool/Sociaal Werk Nederlans, 2020.

The 2020-2030 social work agenda

The 2020-2030 social work agenda : co-building social transformation 15-19 july 2020- abstract book / IFSW, 2021. "IFSW launches the updated Abstract Book of last years successful world conference – The Social Work Global Agenda: The Next Ten Years. The Abstract Book has open links that guide readers to the wide range of topics and is a valuable resource for practitioners, educators and students, as well as providing background to the new Global Agenda and its implications of the profession." " "

Bouwen aan een wetenschappelijke basis voor sterk sociaal werk

Bouwen aan een wetenschappelijke basis voor sterk sociaal werk: onderzoek dat er toe doet! / Tine Van Regenmortel. Tilburg University, 2020. "Prof. dr. Tine Van Regenmortel is bijzonder hoogleraar van de leerstoel Sociaal Werk gefinancierd door de Stichting Sociaal Werk en gevestigd bij Tranzo, Tilburg University, Tilburg School of Social and Behavioral Sciences. Sinds 2014 coördineert zij er de Academische Werkplaats Sociaal Werk en begeleidt zij verschillende promotietrajecten. Eerder was zij in Nederland lector ‘Empowerment en maatschappelijk kwetsbare groepen’ aan de Fontys Hogeschool Sociale Studies in Eindhoven. Tine Van Regenmortel is psychologe en promoveerde aan de KU Leuven op het proefschrift ‘Empowerment en maatzorg. Een krachtgerichte psychologische kijk op armoede’. Zij is sinds 1988 verbonden aan het HIVA KU Leuven (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving) waar ze hoofd is van de Onderzoeksgroep Sociaal en Economisch Beleid & Maatschappelijke Integratie. Sinds 2005 heeft zij tevens een onderwijsopdracht aan de Faculteit Sociale Wetenschappen KU Leuven in de Master Sociaal Werk en Sociaal Beleid. Tine Van Regenmortel is ook titularis van de KU Leuven leerstoel ‘Empowerment of underprivileged elderly’ gefinancierd door de be.Source Foundation. Zowel in Nederland als België is zij op het vlak van Empowerment en haar doorvertaling in praktijk, beleid en onderzoek een autoriteit. Empowerment is een belangrijk denk- en handelingskader voor sociaal werk en voor een samenleving en beleid die volwaardig burgerschap voor maatschappelijk kwetsbare groepen beogen. In haar onderzoek heeft zij aandacht voor het kruisen van drie gelijkwaardige kennisvormen: de wetenschappelijke kennis, de professionele kennis en de ervaringskennis van de burger. Zij hield in 2011 de Marie Kamphuis lezing ‘Lexicon van empowerment’ en gaf in 2008 een oratie ‘Zwanger van empowerment. Een uitdagend kader voor sociale inclusie en moderne zorg’ voor haar installatie als lector. Zij heeft een ruim record op vlak van academisch, beleids- en praktijkgericht onderzoek over empowerment, ervaringsdeskundigheid, armoede, sociale uitsluiting, maatschappelijke kwetsbare groepen, sociaal werk en zorg. Zij is een veel gevraagd expert in diverse adviescommissies. Zo is zij onder meer lid van de Nederlandse Erkenningscommissie Sociale Interventies (deelcommissie maatschappelijke ondersteuning, participatie en veiligheid)."

Social work beyond borders : volume 2 paths through change : the power of social determination

Social work beyond borders : volume 2 paths through change : the power of social determination / Abie Mansaray, George Mansaray & Ruth Stark. IFSW, 2020.

Website 'Jeugdhulp: intersectorieel jaarverslag'

Het jaarverslag rapporteert over de jeugdhulp over een volledig werkjaar volgens de principes van het decreet. Het brengt de cijfers vanuit zes sectoren samen in één gezamenlijk verslag: https://www.jaarverslagjeugdhulp.be/

Het dogma aanbesteden en waarom we het in het sociale domein achter ons moeten laten

Het dogma aanbesteden : en waarom we het in het sociale domein achter ons moeten laten / Jos Van der Lans. Utrecht, LSA, 2020.

Het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA) vroeg publicist Jos van der Lans om te reflecteren op de vraag wat een kwart eeuw aanbesteden in het sociale domein nu eigenlijk heeft opgeleverd. Heeft het de innovatie gebracht die het beloofde? Heeft concurrentie tot betere professionals geleid? Is het werk er beter van geworden? En – niet onbelangrijk – wat zijn burgers, gebruikers, bewoners, cliënten er eigenlijk mee opgeschoten?

Bewegen bij probleemgedrag: een (actie)onderzoek naar organisatiecontext bij het vastlopen en in beweging krijgen van situaties van probleemgedrag

 

 Bewegen bij probleemgedrag : een (actie)onderzoek naar organisatiecontext bij het vastlopen en in beweging krijgen van situaties van probleemgedrag / Vanessa Olivier-Pijpers & Wouter Landman. CCE, 2020.

"Bij CCE is de publicatie ‘Bewegen bij probleemgedrag’ verschenen over de invloed van de organisatiecontext op vastlopende situaties van probleemgedrag in de langdurige zorg. Afgelopen jaren heeft actieonderzoek plaatsgevonden door CCE in samenwerking met zorgaanbieders in de gehandicaptenzorg, te weten De Twentse Zorgcentra, ’s Heeren Loo Ermelo, Prisma, Reinaerde, SOVAK en Zuidwester. Doel van dit boek is zorgprofessionals en managers meer bewust te maken van de invloed van de context op vastlopende situaties in de zorg. De inhoud kan hen ondersteunen bij het weer in beweging komen en het samenwerken aan perspectief.
In het boek zijn de kansen en bedreigingen in beeld gebracht in de vorm van zich herhalende patronen (‘dynamieken’) die zich voordoen in de samenwerking rond de cliënt. Aan professionals bieden we handvatten om die patronen waar nodig te doorbreken. Toch speelt er meer dan de kwaliteit van de samenwerking. Verwachtingen van publiek en beleidsmakers spelen een rol, net als de bijzondere situatie waarbinnen de zorg in instellingen zich afspeelt. ‘Bewegen bij Probleemgedrag’ kent dan ook meerdere lagen, waar alle betrokkenen dichtbij en op afstand een rol hebben.
Op basis van de data uit het actieonderzoek en aangevuld met wetenschappelijke literatuur is een model ontwikkeld. De kern van dit model bestaat uit zeven verschillende organisatiedynamieken die zich kunnen voordoen rondom situaties van probleemgedrag. In deze dynamieken kan een situatie van probleemgedrag vastlopen, maar ook weer in beweging komen. Het boek beschrijft gedetailleerd hoe je in de organisatiedynamieken kunt vastlopen en de wijze waarop professionals in complexe situaties weer beweging kunnen creëren. "

Sociaal werkers hebben zorgen over meer beeldbellen

 

 

"Volgens het onderzoek, uitgevoerd door Hogeschool Saxion, is het beeldbellen sterk toegenomen (van 0,5 procent van de totale contacttijd met cliënten voor coronatijd tot 20 procent tijdens coronatijd) en de face-to-face-contacttijd met cliënten sterk gedaald (van 55 naar 12 procent). Dit zit veel sociaal werkers niet helemaal lekker, want 60 procent vindt de wijzigingen in de vormen van contact problematisch. Tegelijkertijd zegt 82 procent haar opdracht ook tijdens coronatijd te vervullen en is het gemiddelde oordeel over het nut van de inzet van techniek in het sociaal werk positief. De sociaal werkers geven de technologische toepassingen in hun werk een 4,3 op een schaal van 1 tot 5."

Sociaal werkers hebben zorgen over meer beeldbellen / Evelien Vos. In: Tijdschrift Sociale Vraagstukken. 11/08/2020.

Een betere ondersteuning van brussen van kinderen en jongeren met een beperking

Een betere ondersteuning van brussen van kinderen en jongeren met een beperking / Michel Teller. Koning Boudewijnstichting, 2020.

"De aanwezigheid van een kind met een beperking in een gezin heeft ingrijpende gevolgen voor het leven van de naasten. In de eerste plaats zijn dat uiteraard de ouders. Maar een beperking heeft ook invloed op de broers en zussen en hun onderlinge relaties, op de ontwikkeling van hun identiteit en op hun dagelijks leven.
Broers en zussen van kinderen met een beperking spreken maar weinig – of zelfs helemaal niet – over hun dagelijkse ervaring. Maar ook zij leven, net als de ouders, met de beperking van hun zus of broer en ze erven zware verantwoordelijkheden.
Vaak wordt het brus-zijn als een last voorgesteld, maar het kan ook een factor zijn die nieuwe vormen van solidariteit creëert en nieuwe competenties aanboort. Het kan zelfs een katalysator zijn van openheid, zowel binnen het gezin als op maatschappelijk vlak.
Na diverse verkennende acties heeft de Koning Boudewijnstichting zich voorgenomen om deze bijzondere ervaring beter te leren kennen en haar op de agenda van de sector van personen met een handicap en de samenleving in het algemeen te zetten.
De huidige publicatie presenteert de 21 projecten ondersteund door de Koning Boudewijnstichting, hun traject binnen een lerend netwerk en de uitwisselingen die plaatsvonden tijdens een studiedag gewijd aan de thematiek. "

Eerste doordenking maatschappelijke gevolgen coronamaatregelen

Eerste doordenking maatschappelijke gevolgen coronamaatregelen / SCP, 2020.

(Samen)leven is meer dan overleven

(Samen)leven is meer dan overleven: Breder kijken en kiezen in tijden van corona /Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Den Haag, 2020.

"In dit advies vraagt de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) – aan de hand van vier thema’s - aandacht voor dat wat in de crisissituatie onderbelicht blijft. Voor de vele sociale- en gezondheidsproblemen waar mensen door de crisis mee kampen. Bestaande problemen die door de crisis verscherpt zijn; nieuwe risico’s én kansen die door de crisis ontstaan. Het benoemen hiervan doen we niet alleen om bij te dragen aan damage control op korte termijn. Het verbreden van de blik op de crisis kan politiek en beleid ook helpen om in de komende tijd verdere keuzes te maken."

Crisis Standards of Care: Ten Years of Successes and Challenges: Proceedings of a Workshop

Crisis Standards of Care: Ten Years of Successes and Challenges: Proceedings of a Workshop / NAP, 2020.

"In 2009 the Institute of Medicine (IOM) began to assess the need for better-defined medical and public health crisis standards of care (CSC) for catastrophic disasters and public health emergencies. Over the next 10 years, the IOM defined templates for those stakeholders responsible for integrated CSC planning and implementation; created a tool kit with guidance on indicators and triggers; provided a discussion kit for stakeholders to use with their own communities to establish appropriate indicators and triggers to guide their planning; disseminated the messages and key concepts of CSC; and built on the initial efforts to refine certain elements and address remaining gaps. This current Proceedings of a Workshop captures the discussions from a 2019 workshop reviewing the successes and gaps over the last 10 years of CSC work, in order to inform the next phases of planning and implementation."

SWAN/IFSW: Social Work and Covid-19 Crisis: International Perspectives

"Social workers around the globe continue to work through conditions that place themselves at risk but do so as duty to the people they work with. As the coronavirus crisis unfolds, what are the challenges to social workers supporting the people they work with? What have governments done to reduce the crisis and why isn't it work? Amongst this social workers continue to find ways of working and fighting the conditions in which the crisis has deepened.

Hosted by Social Work Action Network (SWAN) and International Federation of Social Work (IFSW), and sponsored by Critical and Radical Social Work Journal, we have pulled together a panel of speakers from around the globe to discuss what is to be done.

Hosts:
Michael Lavalette (SWAN)
Vasilios Ioakimidis (IFSW)

-2/4/2020


Speakers:
Gianinna Munoz (Chile)
Dawn Belkin Martinez (US)
Dora Teloni (Greece)
Filipe Duarte (Portugal/Canada)
Andy Brammer (UK)
Jesie Yasmin Turton (South Africa)
Raed Amira (Palestine)"


-16/4/2020


Speakers:
Kerry Cuskelly (Ireland)
Jennifer Thompson (US)
Sug Pyo Kim (South Korea)
Nicos Trimikliniotis (Cyprus)
Fatima Uygun (Scotland)
Ruben Masia (Spain)

What works in education for children who have had social workers?

What works in education for children who have had social workers? : exploratory subgroup analysis of data from the Education Endowment Foundation’s randomised controlled trials. London : What Works for Children’s Social Care, 2020.

"A re-analysis of data from 63 randomised controlled trials, funded by the EEF, to look at the impacts of educational interventions on the attainment of young people who have had a social worker. We know that children and young people who have had a social worker have, on average, lower attainment than their peers. However, we do not have a good sense of what works to improve educational outcomes for this group.This project re-analyses data from the National Pupil Database and 63 randomised controlled trials (RCTs), funded by the Education Endowment Foundation (EEF), to look at the impacts of educational interventions on the attainment of young people who have had a social worker.The report identifies ten projects that we believe show ‘Signs of Potential’ – interventions that appear to have larger positive impacts for young people who have had a social worker than for their peers. Interventions that target parents and carers appear from our analysis to be particularly encouraging."

>Summary report

State of Empowerment: Low-Income Families and the New Welfare State

State of Empowerment: Low-Income Families and the New Welfare State / Carolyn Barnes. University of Michigan Press, 2020.

"On weekday afternoons, dismissal bells signal not just the end of the school day but also the beginning of another important activity: the federally funded after-school programs that offer tutoring, homework help, and basic supervision to millions of American children. Nearly one in four low-income families enroll a child in an after-school program. Beyond sharpening students' math and reading skills, these programs also have a profound impact on parents. In a surprising turn—especially given the long history of social policies that leave recipients feeling policed, distrusted, and alienated—government-funded after-school programs have quietly become powerful forces for political and civic engagement by shifting power away from bureaucrats and putting it back into the hands of parents. In State of Empowerment Carolyn Barnes uses ethnographic accounts of three organizations to reveal how interacting with government-funded after-school programs can enhance the civic and political lives of low-income citizens."

Sterk Sociaal Werk. Actieplan 2020-2024

Sterk Sociaal Werk: actieplan 2020-2024 / Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Vlaamse overheid,2020.

Het doel van het actieplan 2020-2024 is het versterken van sociaalwerkpraktijken die voortbouwen op de krachtlijnen van sterk sociaal werk en die inzetten op het realiseren van de mensenrechten. Een nieuwe Sociaalwerkconferentie in 2022 zal de eerste resultaten van het actieplan brengen en tonen hoe het sociaal werk antwoorden formuleert op de geïdentificeerde uitdagingen.

Artikel in de kijker Viewz

Inclusie als uitdaging voor de welzijnssector: een (r)evolutie aan veranderingen Jan Van Passel. In: Viewz 2019, nr.4 : P.12-14

"Agressieve ontwikkelingen dagen overheid, instellingen en ondernemers uit om creatief
na te denken over de maakbaarheid van de toekomst. De snelheid van verandering lijkt
de belangrijkste constante. Een verhoogde impact van globalisering, de oprukkende
kenniseconomie en de opkomst van artificiële intelligentie stuwen dit proces. Samen worden
wij uitgedaagd om op zoek te gaan naar nieuwe evenwichten. Hoe groei herdefiniëren? Hoe
evenwichten herstellen tussen natuur, mens en technologie? Hoe antwoorden formuleren
op samenlevingsvraagstukken zoals superdiversiteit en inkomensherverdeling? Het glas
is halfvol als wij naar de toekomst kijken met een positieve blik. Het glas is halfleeg als wij
kijken naar zorgwekkende evoluties inzake klimaatopwarming, aanhoudende conflicthaarden,
radicalisering en toenemende armoede. Doorheen deze bijdrage staan we stil bij rolposities
van de domeinen onderwijs, welzijn en (sociaal) ondernemen."

Online scheidingskoffer

"De online scheidingskoffer (Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) Arteveldehogeschool, Gent) bestaat uit vier onderdelen die onderling met elkaar verbonden zijn:

Vraag & antwoord fiches voor ouders, kinderen, plusouders, grootouders, en vrienden/familie en professionals
Een inventaris van relevante praktijkboeken, films, blogs, tools, liedjes, kinderboeken, websites, organisaties, diensten, …
Een wegwijzer met reflectievragen die toeleidt naar informatie in de koffer en die ook vraaginducerend werkt
Geïllustreerde gesprekskaarten voor uitwisseling rond diverse thema's"